Spinoza over Johnstone en Spolin (en de improschool)

De Heilige Drie-eenheid van het Nu: Johnstone, Spolin en... Spinoza?Wie wel eens een les bij ons in Apeldoorn volgt, weet dat we vaak hameren op het uitschakelen van je interne criticus. "Get out of your head," riep Viola Spolin al, en Keith Johnstone leerde ons dat we 'normaal' moeten durven zijn om briljant te worden. Maar wist je dat we daarmee eigenlijk een eeuwenoude filosofische traditie voortzetten?
De 17e-eeuwse filosoof Baruch Spinoza lijkt op het eerste gezicht misschien een vreemde eend in de bijt tussen de theatermaskers en de 'Ja-en' oefeningen. Toch vormen zij samen een krachtig kompas voor iedereen die zoekt naar authenticiteit en flow.
De Overeenkomst: Intuïtie als Hoogste KennisHet hart van onze improvisatielessen is de overgang van denken naar weten.

• Spolin zag intuïtie als een directe lijn naar het 'onbekende', een manier om voorbij je ego te stappen.
  
• Johnstone ziet het als het bevrijden van je spontaniteit uit de gevangenis van sociale wenselijkheid.
  
• Spinoza noemt dit de Scientia Intuitiva (de derde soort kennis). Voor hem is intuïtie niet 'zweverig', maar het moment waarop je de logica van de hele natuur in één flits begrijpt.
  

Wanneer je op het podium precies de juiste fysieke actie maakt zonder te overleggen met je brein, ben je op dat moment wat Spinoza 'goddelijk' zou noemen: je bent één met de stroom van de werkelijkheid.
Het Lichaam liegt nietIn de blogs op onze site lees je vaak over hoe belangrijk het fysieke spel is. Spolin gebruikt haar Space Walks om acteurs in hun lichaam te krijgen. Spinoza zou instemmend knikken. Hij brak met het idee dat de geest belangrijker is dan het lichaam. Voor hem zijn ze twee kanten van dezelfde medaille.
Als je lichaam blokkeert (door angst of spanning), blokkeert je geest. Als je lichaam vrij beweegt, volgt je verbeelding vanzelf. In onze lessen trainen we dus eigenlijk onze 'Spinozistische eenheid'.
Het Verschil: De Weg naar VrijheidHoewel ze hetzelfde doel hebben, verschillen hun methodes:

1. De Focus: Johnstone focust op de psychologie van de status en het doorbreken van de angst om 'saai' te zijn. Spolin focust op de focus zelf (het object of de spelregel) om het ego af te leiden. Spinoza focust op de rede: door te begrijpen waarom we angstig zijn, verliezen die passies hun macht over ons.
   
2. De Emotie: Waar wij in improvisatie emoties vaak opzoeken en uitvergroten, zou Spinoza ons waarschuwen. Hij ziet heftige emoties (passies) vaak als een teken dat we niet vrij zijn. Maar, hij zou ook zeggen: een acteur die een emotie speelt vanuit begrip en techniek, is juist extreem krachtig en actief.
   

Waarom dit ertoe doet voor jouWaarom combineren we deze grootheden in de Improschool? Omdat de wereld buiten de theaterzaal steeds meer draait om macht, hokjes en identiteit. Spinoza, Johnstone en Spolin bieden ons een uitweg. Ze leren ons dat we meer zijn dan onze labels.
Door te improviseren beoefen je de filosofie van Spinoza in de praktijk. Je leert dat je geen afgescheiden eilandje bent, maar deel van een groter geheel (de scène, de groep, de wereld). Je traint je potentia — je eigen innerlijke kracht om te handelen.
Dus de volgende keer dat je de vloer op stapt en die spannende, ongeplande impuls volgt: besef dat je niet alleen aan het spelen bent. Je bent de natuur aan het begrijpen. Je bent aan het filosoferen met je hele lijf.
Zie ik je binnenkort op de vloer voor een beetje 'goddelijke' intuïtie?